Log in

Klik hier om in te loggen


Wachtwoord vergeten?

Nog geen inlog? Registreer nu
Om misbruik van dit formulier door spamrobots te voorkomen, vragen wij u hier het controlewoord stowa in te vullen!

Over het project

Aanleiding
Het project ‘Beekherstel en Erfgoed’ is een samenwerkingsproject van de STOWA en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het loopt van 2016 tot medio 2018. Het project resulteert in het Handboek Beekherstel en Erfgoed. Het is het derde deel van het Bekenfeuilleton van STOWA. Voor de RCE is het project onderdeel van de Visie Erfgoed en Ruimte. Centraal daarin staat de opdracht om erfgoed op een ontwikkelingsgerichte manier mee te nemen in ruimtelijke projecten. Waterbeheer is de komende jaren een van de drie prioriteiten.

Doel
Doel van het project is om kennis en tools te ontwikkelen, die het waterschappen mogelijk maakt om landschap en erfgoed actief mee te nemen bij het ontwerp, de uitvoering en het beheer van beekprojecten. Ook wil het project een brug slaan tussen de water- en erfgoedwereld.

Doelgroep
Het project richt zich op de waterschappen in hoog-Nederland. Het is bedoeld voor waterschappers die in hun dagelijkse werk te maken hebben met (ruimtelijke) wateropgaven als beekherstel, klimaatadaptatie en waterberging. Maar ook natuur- en erfgoedorganisaties, provincies, gemeentes en ingenieursbureaus kunnen er hun voordeel mee doen. Deze partijen zijn bij het project betrokken.

Uitvoering
De uitvoering van het project is in handen van Bureau Overland en Muilwijk Landschap Advies. Het project wordt begeleid door een breed samengestelde Begeleidingscommissie, waarin waterschappen, erfgoeddeskundigen, natuurorganisaties en provincie zitting hebben. Voor specifieke onderdelen worden (erfgoed)deskundigen geraadpleegd. Daarnaast is een belangrijke rol weggelegd voor input vanuit de praktijk. Twee keer komt een breed samengestelde gebruikersgroep bij elkaar om te zorgen dat het handboek zo praktisch mogelijk wordt ingevuld. En samen met drie waterschappen organiseren we beekwerkplaatsen rond concrete wateropgaven. Ook is er afstemming met andere partijen die aan waterbeheer en erfgoed werken, zoals de Unie van Waterschappen en de SIKB.

Fasering
Het project bestaat uit twee fases. In de eerste fase (2016-2017) is in kaart gebracht hoe waterschappen in hun dagelijkse werkpraktijk landschap en erfgoed meenemen, welke kansen zij zien, tegen welke vragen en knelpunten zij aanlopen en aan welke ondersteuning zij behoefte hebben.

In de tweede fase (2017 - 2018) wordt het Handboek Beekherstel en Erfgoed vormgegeven. Op deze website zijn tussenresultaten te vinden. Er zijn twee bijeenkomsten met een brede gebruikersgroep en drie Beekwerkplaatsen. Het Handboek wordt in 2018 gepresenteerd tijdens een breed congres. Op deze website zijn tussenresultaten te vinden. Er zijn twee bijeenkomsten met een brede gebruikersgroep en drie Beekwerkplaatsen. Het is de bedoeling dat waterschappen vanaf 2018 met het Handboek aan de slag gaan. Op dit moment wordt gewerkt aan de opzet van een vervolgproject. Daarbij gaat het om de ondersteuning van concrete voorbeeldprojecten (start-ups) en om de opzet van een ‘masterclass water en erfgoed’. 

Achtergrond: landschap en erfgoed op de wateragenda
De aandacht voor landschap en erfgoed in de waterwereld is niet nieuw. Voor veel waterschappers spelen landschap en erfgoed vaak impliciet al een rol. Met het Belvedere-programma (1999 – 2009) kwamen cultuurhistorie en landschap veel explicieter op de agenda. Doel van Belvedere was om landschappelijke identiteit en cultuurhistorie op een ontwikkelingsgerichte manier in te zetten bij ruimtelijke vraagstukken: ‘behoud door ontwikkeling’. Ook in de waterwereld werden verschillende Belvedere-projecten uitgevoerd en kwam er meer aandacht voor de kracht van erfgoed. Zie de bibliotheek voor Belvedere-publicaties over waterbeheer [link naar bibliotheek op deze site].

Een tweede belangrijke ontwikkeling aan het begin van deze eeuw was de opkomst van de ontwerpende benadering en de aandacht voor Ruimtelijke Kwaliteit, met name in het hoofdwatersysteem, zoals bij Ruimte voor de Rivier. Ook in het regionale watersysteem is ervaring opgedaan met deze aanpak.

Met de Visie Erfgoed en Ruimte uit 2011 heeft het rijk een nieuwe impuls gegeven aan de koppeling tussen landschap, erfgoed en ruimtelijke ontwikkeling. In 2016 is dit programma verlengd. Water en erfgoed speelt de komende jaren een belangrijke rol.

Recentelijk is er weer meer aandacht voor cultuurhistorie in het waterbeheer, mede door de Omgevingswet en de Erfgoedwet. Ook de wettelijke verplichtingen rond de omgang met archeologisch erfgoed heeft daaraan bijgedragen. In 2016 is de Unie van Waterschappen gestart met de Themagroep Archeologie en Cultuurhistorie. De Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB) heeft in 2016 de Handreiking Waterbeheer en Erfgoed geactualiseerd. Daarin is veel informatie te vinden over met name de omgang met archeologisch erfgoed. Ook op regionaal niveau is er groeiende aandacht voor erfgoed en waterbeheer.